esencja życia

Życie to nie dar lecz odwieczne prawo. Byliśmy, jesteśmy i będziemy.

84) Konflikt arabsko-żydowski w Palestynie (1. CZĘŚĆ ) – Palestyna, starożytny Bliski Wschód, ludy semickie, prapoczątki, Hebrajczycy, zjednoczone królestwo Izraela, królestwo północne i południowe królestwo Judy, 1. najazd Persów, najazd Greków, najazd Rzymian, Cesarstwo Bizantyjskie, 2. najazd Persów

3 Komentarze

zz1085 -

Palestyna – Święta Ziemia 

Minął kolejny rok – rok 2014, w którym, tak jak w poprzednich dziesiątkach lat, dalej rozgrywał się konflikt zdający się nie mieć końca – konflikt arabsko-żydowski w Palestynie. Pokazywane w minionym roku w telewizji  sceny przedstawiające ginących ludzi w Strefie Gazy oraz ruiny, które pozostały po budynkach i drogach, w naturalny sposób wywołały oburzenie na władze państwa Izrael i współczucie dla cierpiącego społeczeństwa arabskiego. Cierpienie zawsze jest okrutne i wywołuje solidarność z cierpiącymi, co jest naturalnym odruchem. Odwieczne potępianie strony izraelskiej za każde działanie wojskowe ułatwiają dodatkowo teorie o nowym porządku świata (NWO) i o tym, że jego inicjatorami są głównie syjonistyczni wyznawcy judaizmu (żydzi) chazarskiego pochodzenia. To właśnie oni, według tych teorii, proklamowali 14 maja 1948 niepodległość państwa Izrael, to oni stoją za wszystkimi zamachami terrorystycznymi na świecie i chcą, a właściwie są w trakcie przejmowania władzy nad całym światem, przy czym Unia Europejska jest tylko kawałkiem całej układanki w drodze po globalną władzę. Nie da się ukryć, że bezwarunkowe opowiedzenie się po stronie palestyńskich Arabów w tym konflikcie należy do poprawności alternatywnej, czyli obowiązkowej postawy w tych mediach, na wzór poprawności politycznej w mediach głównego nurtu. Propagandę mediów głównego nurtu różni od tej alternatywnej jednak jedno: ta pierwsza posługuje się przynajmniej cywilizowanym językiem, ta druga (w przypadku części blogów alternatywnych) przekracza granice przyzwoitości, stosując wulgarny język nienawiści bądź /i tolerując komentarze utrzymane w podobnym tonie. Już raz propaganda alternatywna wydawała mi się tak rażąco tendencyjna (dotyczyło to kwestii Ukrainy i przedstawiania Putina jako świetlanego obrońcy świata przed syjonistami), że postanowiłam napisać  wtedy artykuł (wpis 68), choć ten blog nie zajmuje się polityką. Obecnie po raz drugi poczułam, że muszę wypowiedzieć się w sprawach politycznych,  gdyż według mnie od lat opinie na temat konfliktu arabsko-żydowskiego w Palestynie na większości blogów alternatywnych (i nie tylko) są często tak samo stronnicze, jak w przypadku konfliktu ukraińskiego.  Propaganda polega na tym, że podaje się do wiadomości nieprawdę lub tylko część prawdy. Wynika to ze świadomej manipulacji lub zwykłej ignorancji (braku szerszej wiedzy). Świadome eksponowanie negatywnych faktów dotyczących tylko jednej ze stron, co jest ewidentną manipulacją,  automatycznie utwierdza czytelników (szczególnie tych nie dysponujących szerszą wiedzą) w przekonaniu, że jedna ze stron jest niewinna, a tylko druga ponosi całą odpowiedzialność za zło, które się dzieje. W  tym przypadku jest to szczególnie przykre, bo ma miejsce w mediach alternatywnych, które same na okrągło wytykają mediom głównego nurtu ich zakłamanie i manipulacje. Celem tego artykułu nie jest wybielanie czy usprawiedliwianie którejkolwiek ze stron – arabskiej czy żydowskiej, lecz przedstawienie w miarę pełnych informacji i ich wyważona interpretacja (tak jak starałam się to zrobić we wpisie 68 na temat Ukrainy, Rosji i USA ). Warto więc na chwilę odłożyć na bok wszystkie irracjonalne niezdrowe emocje i spróbować na spokojnie przyjrzeć się historii tego regionu, spojrzeć na konflikt arabsko-izraelski z szerszej (w sensie geopolitycznym) i dłuższej (w sensie historycznym) perspektywy. Poniższy tekst napisałam, opierając się na informacjach znalezionych na dziesiątkach stron internetowych polskich i obcojęzycznych, posiłkując się kilkoma książkami i weryfikując informacje poprzez porównywanie ze sobą różnych źródeł. Starałam się zebrać wszystko w jedną całość i zredagować ją tak, aby utworzyła przejrzystą historię z uwzględnieniem losów rdzennej ludności oraz ludności żydowskiej i arabskiej na terenie Palestyny. Od  2. części pojawiają się wątki dotyczące układów politycznych mających wpływ na to, co dzieje się dzisiaj w Palestynie, oraz kwestie syjonizmu i panarabizmu w kontekście rodzącego się w drugiej połowie XIX w. imperializmu. Na końcu (choć i w paru innych miejscach wpisu też) przedstawiłam wnioski i swoje refleksje. Ze względu na objętość tekstu i ilość umieszczonych mapek wpis podzieliłam na cztery części.

I. Palestyna jako kraina geograficzna i historyczna

Palestyna to kraina geograficzna w Azji znajdująca się na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Obejmuje ona region rozciągający się na zachodzie od Morza Śródziemnego, na wschodzie do Rowu Jordanu, w którym znajdują się: Jezioro Tyberiadzkie (płn.-wsch.) i Morze Martwe oraz przepływa rzeka Jordan, natomiast na północy od góry Hermon (Galilea), a na południu do pustyni Negew. Palestyna jest ogniwem łączącym Europę, Azję i Afrykę. Rejon ten stanowi część obszaru Bliskiego Wschodu, do którego zalicza się: Egipt, Izrael, Autonomię Palestyńską, Liban, Syrię, Jordanię, Turcję, Arabię Saudyjską, Jemen, Oman, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Katar, Bahrajn, Cypr, Irak i Iran. We wszystkich państwach tego regionu religią dominującą jest islam. Turcję i Iran zamieszkują w zdecydowanej większości społeczności pochodzenia indoeuropejskiego (Chamici), pozostałe państwa to państwa semickie. Rdzenni Egipcjanie nie są ani Semitami, ani Chamitami. Od ukończenia I wojny światowej, jako obszar historyczny w sensie tworu o wyznaczonych granicach (a nie prowincji będącej częścią innego państwa; tak było od 587 pne do roku 1918) Palestyna kojarzona jest z terytorium byłego Mandatu Palestyny pod brytyjskim protektoratem (1922-48). Było to jedno z kilkunastu terytoriów mandatowych utworzonych po I wojnie światowej w Afryce ,na Bliskim Wschodzie i na Pacyfiku na mocy uchwały Ligi Narodów, a celem ich utworzenia było zapobieżenie kolonializmowi na świecie w przyszłości. Terytoria te zostały odebrane Niemcom i Turcji (w ten sposób zakończyło się panowanie Imperium Osmańskiego m.in. właśnie w Palestynie).

zz1077 - Middle_East_geographic

Mapa geograficzna Bliskiego Wschodu  

II. Starożytny Bliski Wschód (okres do V w. ne)

Cywilizacje starożytne Bliskiego Wschodu obejmowały terytorium nieco większe od obecnego Bliskiego Wschodu, sięgając aż po Kaukaz i rzekę Indus (dzisiejszy Pakistan). Według historyków kolebką starożytnych cywilizacji Bliskiego Wschodu jest Mezopotamia (Międzyrzecze) – obszar leżący w dorzeczu rzek Tygrys i Eufrat nad Zatoką Perską. I tak pierwszą znaną współczesnej nauce cywilizacją był Sumer, którego początki datuje się na pierwszą połowę  4. tys. pne; Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację i posługiwali się pismem klinowym. Podania sumeryjskie mówią o tym, że drogą morską, czyli przez Zatokę Perską Sumerowie dotarli do południowego wybrzeża Międzyrzecza. Tam osiedlili się, a potem wędrowali w głąb lądu, wzdłuż rzek Eufrat I Tygrys. Na terenie Mezopotamii wybudowali wiele miast. Do największych należały: Eridu, Ur, Uruk, Kisz czy Umma. Były to miasta-państwa, którymi rządzili królowie i które ze sobą współzawodniczyły. Tak wiec Sumerowie nie stworzyli scentralizowanego państwa, a system miast-państw. Później w tym rejonie powstał Akad (ok. 2,5 tys. pne), który po ok. 250 latach połączył się z Sumerem, przejmując nad nim panowanie i tworząc imperium akadyjskie. Następnie imperium akadyjskie podbili Babilończycy (obszar obecnego Iraku), a Babilonia (1894-539 pne) przejęła cały dorobek cywilizacyjny obydwu podbitych cywilizacji (religia, astronomia, astrologia, matematyka, medycyna, architektura i literatura). W dalszej konsekwencji cywilizacja babilońska wywarła znaczący wpływ na cały Bliski Wschód, a za pośrednictwem hellenizmu na cywilizację zachodnią. Innym potężnym imperium była Asyria (od 2,5 tys pne do 500 pne), która obejmowała północną Mezopotamię. W latach 729–627 Babilonia stała się co prawda przejściowo częścią monarchii asyryjskiej, ale już w roku 612 pne Babilończycy, wspierani przez Medów i Scytów (Chamici – ludy indoeuropejskie, tereny obecnego Iranu), podbili i zrównali z ziemią królestwo Asyrii, a większość ludności wymordowali. Jako państwo nowobabilońskie przejęli prymat na całym Bliskim Wschodzie.

III. Ludy semickie

Pochodzenie Sumerów (geneza etniczna), jest nieznane. Nawet językoznawstwo nie jest w stanie pomóc w rozwiązaniu tej zagadki, gdyż język Sumerów nie wykazuje żadnych podobieństw z innymi językami. Wiadomo tylko, że zostali podbici najpierw przez Akadyjczyków, a potem przez Amorytów, którzy stworzyli imperium babilońskie. Po wchłonięciu przez Babilonię ulegli całkowitej semityzacji. Natomiast wszystkie inne wyżej wymienione państwa utworzone zostały przez ludy semickie (Semici): Akad – Akadowie, Babilonia – Amoryci, Kasyci i Chaldejczycy, Asyria – Asyryjczycy stanowiący mieszankę Amorytów i Aramejczyków). Podczas gdy na obszarach Mezopotamii powstawały kolejno państwa Sumer, Akad, Babilonia i Asyria, w rejonie Morza Śródziemnego (obecnie: Syria, Liban, Izrael, Autonomia Palestyńska, Jordania) pojawili się przedstawiciele innych ludów semickich: Fenicjanie, Kananejczycy, Hebrajczycy, Moabici, Ammonici i Edomici. Semici (nazwa pochodzi od imienia biblijnego Sema, jednego z synów Noego) rozprzestrzeniali się i zasiedlali tereny Bliskiego Wschodu w kilku falach, pojawiając się w Mezopotamii, na Półwyspie Arabskim oraz ,według niektórych teorii, przybywając na tereny dzisiejszej Palestyny z obrzeży Pustyni Arabskiej (między Nilem a Morzem Czerwonym). Na północnych obszarach Palestyny najwcześniej pojawili się Fenicjanie (na początku 3 tys. pne), potem Kananejczycy (przełom 3 i 2 tys. pne), a mniej więcej w połowie 2 tys. pne Hebrajczycy. Na początku wszystkie plemiona semickie Starożytnego Bliskiego Wschodu prowadziły koczowniczy tryb życia. W swym najwcześniejszym stadium ich wierzenia miały wiele wspólnych cech, do których należał m.in. kult Jahwe. Pokrewieństwo pomiędzy poszczególnymi ludami semickimi widoczne jest m.in. w językach, którymi się posługują (choć nie jest to 100-procentowym dowodem; przykładem mogą być języki romańskie), a które wywodzą się ze wspólnego prasemickiego języka odtworzonego przez językoznawców. Również współczesne badania genetyczne wykazały występowanie u ludów semickich dwóch charakterystycznych dla nich haplogrup J1 i J2, przy czym J1 przeważa u ludów semickich na wschodnich obszarach wokół Morza Śródziemnego, a J2 wśród ludności arabskiej. Do rodziny ludów semickich należą również ludy arabskie, które pojawiły się na Bliskim Wschodzie ok. II tys. pne na Półwyspie Arabskim, gdzie utworzyły wysoko rozwinięte cywilizacje. Nabatejczycy (jeden z ludów arabskich) – dotarli w VI w. pne aż na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii, gdzie utworzyli królestwo nabatejskie. Jednak już pod koniec I tys. pne ludy te upadły ze względu na zmianę szlaków handlowych. Natomiast tereny pustynne półwyspu zamieszkiwali prości Beduini (ludy pasterskie), którzy prowadzili między sobą ciągłe wojny. Religia Arabów miała wtedy charakter politeistyczny (czczono m.in. gwiazdy), w którym było również miejsce na Allaha (Boga). Dopiero w VII w. ne, po tym, kiedy to Mahomet zjednoczył wszystkie plemiona arabskie na półwyspie i zainicjował narodziny islamu, a inne ludy semickie w różnych rejonach Bliskiego Wschodu miały już za sobą własną długą historię, arabscy muzułmanie rozpoczęli swoją ekspansję i zaczęli się rozprzestrzeniać na pozostałe obszary Bliskiego Wschodu, podbijając po kolei wszystkie państwa łącznie z Egiptem, mieszając się z ludnością na zajętych terenach i doprowadzając do jej stopniowej arabizacji i islamizacji. Arabowie (w przeciwieństwie do Hebrajczyków/Izraelitów, a później Żydów) nie są uznawani dzisiaj za naród, a za wspólnotę kulturową, ponieważ z upływem czasu utworzyli oni w wielu przez siebie  zarabizowanych i zislamizowanych państwach oddzielne tożsamości narodowe – np. Saudyjczycy, Irakijczycy, Syryjczycy, Jordańczycy czy Libańczycy. Najpóźniej zrodziła się tożsamość arabów palestyńskich, czyli Palestyńczycy. Krajami zdominowanymi dzisiaj przez muzułmańskich Arabów są: Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Katar, Bahrajn, Jemen, Oman, Irak, Syria, Jordania, Liban, Autonomia Palestyńska, Egipt, Sudan, Libia, Tunezja, Algieria, Maroko i Mauretania. Na obszarach starożytnego Bliskiego Wschodu powstawały i upadały również jeszcze inne państwa, np.: – państwa semickie: Amurru /amoryckie państwo w Syrii/ (1400 -1200 pne), Partia /Królestwo Partów/ (ok. 650 pne – 651 ne), Moab (na wschód od Morza Martwego), Ammon (tereny Zajordanii – na półn.-wsch. od Moabu), Edom (na południe od Morza Martwego; w V w. p.n.e. wyparci od wschodu przez arabski lud Nabatejczyków), Aram Damasceński /królestwo Damaszku/ (X w. -732 pne; podbity przez Asyrię) – // nowożytne Imperium Arabskie – (750-1258 ne; trzon: Półwysep Arabski)// – państwa indoeuropejskie: Mitanni /państwo Hurytów/ (XVII – XII w. pne), Imperium Hetyckie (XVII w. pne – 1200 pne), Urartu /królestwo Urartu/ (XIII-VI w. pne ), Elam (2400 – 647 pne), Media /państwo Medów/ (IX -VI w. pne), Baktria (1500 pne – 4 w. ne),  Imperium Perskie (550 – 330 pne) – // nowożytne Cesarstwo Bizantyjskie (V w. – XV w. ne) – powstało po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego na wschodnie Cesarstwo Bizantyjskie i cesarstwo zachodnie (łacińskie/ zachodniorzymskie) – // nowożytne Imperium Osmańskie /państwo tureckie/ (XIII w. do 1914-18 ne)

zz1084 - Basse_Mesopotamie

Największe miasta Sumeru 2900-2350 pne  

IV. Historia sprzed okresu starożytnego znanego obecnej nauce

W tym miejscu chciałabym przypomnieć informacje podane przez E. Cayce’ego w readingach, połączyć je z informacjami z różnych książek oraz stron internetowych i podzielić się własnymi wnioskami. Readingi Cayce’ego mówią o tym, że 10,5 miliona lat temu Lemuria była potężnym kontynentem, na którym w drugiej fali pojawiła się jedna z 5 ludzkich ras – rasa brązowa (patrz wpisy 70 i 71), a ok. 200 tys. pne na Ziemi zaczęły powstawać pierwsze państwa i imperia w naszym dzisiejszym pojęciu. Według Lucy Cavendish Lemuria zajmowała nie tylko Ocean Spokojny, ale również Ocean Indyjski. W wyniku pierwszej katastrofy kontynentalnej (50 700 pne) większość obszarów Lemurii zniknęła w czeluściach wód oceanów, a po drugiej katastrofie kontynentalnej (28 000 pne) zatonęły prawie wszystkie ocalałe po 1.katastrofie obszary Lemurii. Dzisiejszymi pozostałościami po nich są wyspy na Pacyfiku (Oceania), Australia, Nowa Zelandia oraz wyspa Madagaskar. „Lemuria obecna jest również w starożytnych przekazach. Na przykład mityczne przekazy Tamilów (lud zamieszkujący m.in. indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki) mówią o zatopionym kontynencie na Oceanie Indyjskim. W języku tamilskim nosi on nazwę Kumari Kandam (lub Kumari Nadu). „Kandam” oznacza kontynent. Według ich legend zatopiony kontynent miał się znajdować na Oceanie Indyjskim i rozciągać się od południowego przylądka Indii Kanniyakumari na południe i był kolebką tamilskiej kultury. (…) Istnieją też ciekawe powiązania religijno – językowe między hinduizmem, judaizmem, islamem i wierzeniami hawajskimi, które sugerują, że wszystkie te systemy wiary mogą wywodzić się ze wspólnego źródła – ducha cywilizacji Lemurian. I tak przykładowo widać wyraźne podobieństwa językowe między sanskryckim słowem „yahva” (= ulotny, wiecznie płynący, bezustannie poruszający się) i hebrajskim „Yahwe” (Bóg)” [Cyt. z wpisu 71]. Z kolei z książki „Zarys dziejów religii” dowiadujemy się, że „imię Jahwe wywodzi się od zachowanego w arabskim protosemickiego rdzenia „hawa”, od którego pochodzą rzeczownik „burza” i czasownik „wiać”, a to wskazuje na to, że Jahwe był bogiem wiatru i burzy ciskającym gromy, którego łączono z górami i ogniem. Nawet później, gdy wzniesiono mu świątynię w Jerozolimie, plemiona izraelskie uważały , że jego właściwym mieszkaniem jest góra Synaj. Biblijna księga wyjścia wskazuje, że pierwotną siedzibą kultu Jahwe były obszary wulkaniczne, a ponieważ w Palestynie nie ma takich obszarów, a znajdowały się one dawniej na wschód od zatoki Akkaba (pomiędzy półwyspami Arabskim i Synaj), uważa się, że tam należy doszukiwać się pierwotnej siedziby kultu Jahwe. Kiedy Hebrajczycy przybyli do Palestyny, przynosząc ze sobą kult Jahwe, był on już znany w Mezopotamii i na terenach Kanaanu będących częścią Palestyny”.

zz1047 - Syro-Palestyna

Mapa geograficzna Syro-Palestyny

Jeśli do tego wszystkiego, o czym napisałam powyżej, wziąć pod uwagę fakt, że Ocean Spokojny (nazwany tak przez F. Magellana, gdyż ocean pozostawał spokojny, kiedy żeglarz go przemierzał) wcale nie jest taki spokojny, jako że otoczony jest „pacyficznym pierścieniem ognia” będącym najbardziej aktywnym sejsmicznie rejonem świata z licznymi erupcjami wulkanicznymi i trzęsieniami ziemi wywołującym fale tsunami, a sam ocean naszpikowany jest wieloma wyspami pochodzenia wulkanicznego (najbardziej znane wśród nich to Wyspa Wielkanocna i Hawaje), przez które często przetaczają się huragany i tajfuny, to można by przyjąć hipotezę, że wspólną ojczyzną ludów semickich (i innych w całym dolnym pasie Azji od zachodu po wschód aż do Japonii)jest Lemuria, z której jeden z ludów Lemurii uciekł ratując się przed kataklizmami (inne ludy zamieszkujące Lemurię udały się do obydwu Ameryk). Można sobie również wyobrazić, że po dotarciu na obszary dzisiejszego Bliskiego Wschodu w kilku miejscach jednocześnie zmieszał się on na przestrzeni tysięcy lat z rasą białą przybywającą z obszaru Kaukazu i Wyżyny Irańskiej. Wynikiem tej mieszanki ras były liczne ludy semickie, a wśród nich m.in. Arabowie i Hebrajczycy.

V. Historia Palestyny

1) Prapoczątki według Biblii Według Starego Testamentu Hebrajczycy przywędrowali do Palestyny już w XVIII w. pne z miasta Ur położonego w Mezopotamii, prowadzeni przez Abrahama – praojca narodu żydowskiego. Jednak po jakimś czasie w Kanaanie na skutek zmiany klimatu zapanowała susza. W obawie przed śmiercią głodową wielu Hebrajczyków (Izraelici – od imienia Izrael nadanego Jakubowi przez Boga) udało się po żywność i schronienie do Egiptu, gdzie dostali urodzajne ziemie, gdyż zarządcą państwa, czyli drugą osobą po faraonie, został jeden z synów Jakuba, Józef. Ponieważ do Egiptu zaczęło napływać coraz więcej Izraelitów, faraon w obawie przed ich ekspansją nałożył na nich najcięższe roboty i upokarzał ich,  a niemowlęta kazał zabijać. Dopiero po 400 latach niewoli, harówki i poniżeń Mojżesz, przybrany syn faraona, wyprowadził ich z niewoli egipskiej do „ziemi obiecanej”, do której zresztą sam nigdy nie dotarł. I w tym momencie, po dotarciu Izraelitów do Palestyny (ok. II poł. XVIII wieku pne), kiedy to byli już podzieleni na 12 plemion, zaczyna się oficjalna (= uznana przez historyków) historia Izraela na terenach Palestyny. Syn Abrahama, Izaak, miał dwóch synów. Jednemu z nich, Jakubowi, urodziło się 12 synów; to właśnie od nich wywodzi się 12 plemion hebrajskich, a ponieważ Bóg nadał później Jakubowi imię Izrael, wszyscy potomkowie Jakuba tworzyli naród Izraela (Izraelici). Natomiast mieszkańcy obecnego Izraela to Izraelczycy –  wszyscy obywatele tego państwa bez względu na pochodzenie czy narodowość.

zz1048 - Fenicja 1200-333 pne

Fenicja

2) Początki według historyków – kultura kebaryjska i natufijska; Fenicjanie, Kananejczycy, Hebrajczycy i Filistyni – kultura kebaryjska – kultura na obszarze Syropalestyny – krainy geograficznej obejmującej obecne obszary Syrii, Libanu, Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii; jej początki datowane są na okres od XVI tys. pne; ludność zajmowała się łowiectwem i mieszkała w szałasach – kultura natufijska – kultura na terenach m.in. dzisiejszego Izraela (np. wykopaliska na górze Karmel), datowana na okres ok. XI-IX tys. pne; rozwinęła się w oparciu o kulturę kebaryjską;    – Fenicjanie – pojawili się na początku III tys. pne na terenach dzisiejszego Libanu, zach. Syrii i półn. Izraela); mieli bardzo wysoka kulturę (to oni wynaleźli pismo alfabetyczne!) i rozbudowany system wierzeń. Byli podbijani kolejno przez Asyryjczyków, Egipcjan, Babilończyków, Persów, Greków, Rzymian, potem znaleźli się pod wpływami Bizancjum, a na końcu zostali podbici przez Arabów, w konsekwencji czego zostali zarabizowani. Za potomków Fenicjan uważa się obecnych Libańczyków. – Kananejczycyna przełomie III i II tysiąclecia pne przybyli na tereny dzisiejszej Syrii, Libanu, Izraela i Autonomii Palestyńskiej; rozwinęli wysoką kulturę materialną i duchową, posługiwali się pismem klinowym. Wysoka kultura ludu kananejskiego wynikała m.in. ze ścisłych kontaktów z Mezopotamią i Egiptem. Zostali podbici i wchłonięci przez Hebrajczyków. Obecne miasto Jerycho (Zachodni Brzeg Jordanu) zaliczane jest przez archeologów do najstarszych miast Bliskiego Wschodu (pierwsze siedliska ludzkie na tym terenie datowane są na XI tys. pne). – Filistynina przełomie XIII i XII w. pne osiedlili się na obszarze odpowiadającemu dzisiejszej Strefie Gazy; uważa się ich za lud indoeuropejski i zalicza do tzw. Ludów Morza, ale ich pochodzenie nie zostało jednoznacznie udowodnione. Byli zwalczani przez Izraelitów, a następnie podbijani przez wojska egipskie, asyryjskie, babilońskie i perskie, aż  w końcu w III w. pne zostali zhellenizowani. – Hebrajczycy – W czasach starożytnych Palestyna nosiła nazwę Kanaan – od Kananejczyków, ludu semickiego, który osiedlił się tam pod koniec III tys. pne., podejmując się pracy na roli i wznosząc swoje pierwsze miasta. Przez Hebrajczyków została podbita w drugiej połowie XIII w. p.n.e. (ok. 1300-1200 pne). Materialnym świadectwem obecności Hebrajczyków w Palestynie w XIII w. pne  uznanym przez historyków jest staroegipska inskrypcja znana jako Stela Merenptaha, na której pojawia się wzmianka o tym, że Izrael miał zostać pokonany przez faraona Merenptaha (panował 1213-1203 pne).  w jakiejś niewielkiej potyczce (panował 1213-1203 pne).

zz1046 - Syropalestyna 830 pne

Mapa polityczna Syro-Palestyny  

3) Hebrajczycy – od początków do zjednoczonego królestwa /= okres ok. 220 lat/  Początkowo plemiona hebrajskie osiedlały się w Palestynie na niezamieszkałych ziemiach – w okolicach Hebronu (na południu), Betel (środkowa Palestyna) i na północy. Na pozostałych terenach mieszkali Kananejczycy. Kananejczycy niechętnie odnosili sie do nowych przybyszy. Jednak w obliczu zagrożenia ze strony Filistynów obie grupy – Kananejczycy i Hebrajczycy – stopniowo zbliżyły się do siebie. Plemiona izraelskie bądź pokojowo poprzez przenikanie, bądź przez wojny zaczęły coraz bardziej opanowywać tereny Palestyny, aż w końcu całkowicie je zdominowały. Pod względem kulturowym Hebrajczycy stali niżej od rodzimej ludności Kanaanu. Wraz z przejmowaniem kolejnych terenów przejmowali też wiele elementów kultury kananejskiej (wierzenia i obyczaje), co z czasem doprowadziło do wymieszania się kultur. Zająwszy Kanaan, Izraelczycy ostatecznie zarzucili koczowniczy tryb życia i osiedlili się, stając się rolnikami. W trakcie podbojów Palestyny plemiona izraelskie długo i zaciekle walczyły z Filistynami, którzy też chcieli opanować te obszary. Stałe niebezpieczeństwo ze strony Filistynów zmuszało Hebrajczyków do połączenia sił, a kult Jahwe był jednym z czynników, który jednoczył plemiona izraelskie w zwartą konfederację” (cyt. z „Zarysu dziejów religii”). 4) Od powstania zjednoczonego królestwa Izraela do jego rozpadu /= okres 100 lat/ I tak około 1030 pne doszło do utworzenia królestwa Izrael. Jego pierwszymi królami byli Saul (z rodu Beniamina), który później zginął z rąk Filistynów, a następnie Dawid (z rodu Dawidytów)  – obydwaj gorący zwolennicy kultu Jahwe. Około 1003 pne również Jebuzyci (Jebusyci, Jebusejczycy, Jebuzejczycy), którzy należeli do plemion kananejskich i wciąż zamieszkiwali okolice Jerozolimy (wtedy Jebus), zostali podbici przez izraelskiego króla Dawida. Za panowania Dawida Jerozolima stała się ośrodkiem politycznym i religijnym, choć poza nią istniały jeszcze inne miejsca kultu wraz ze świątyniami. Syn Dawida, Salomon, panujący w czasach pokoju ok. 971 – 931 pne, umocnił państwo i doprowadził do jego rozkwitu w wielu dziedzinach. W okresie ok. 966-960 pne na południowo-wschodnim wzgórzu Jerozolimy (wzgórze Moria zwane „świętą skałą”, a później Wzgórzem Świątynnym i określane z obszarem całej Jerozolimy również jako Syjon; w j.hebr. słowo „syjon” oznacza „wysoki”) król Salomon zbudował pierwszą Świątynię (30 m dł., 10 m szer., 15 m wys.) i pałac królewski (wraz z okalającą je platformą), a  Wzgórze stało się świętym miejscem w religii żydowskiej – miejscem kultu boga Jahwe. Przy jej budowie pracowali feniccy rzemieślnicy (pochodzący z królestwa Tyru). W królewskim sanktuarium, w najświętszym jego miejscu (Debir), na posadzce przykrywającej skałę –umieszczono najstarsze przedmioty kultowe pochodzące jeszcze z koczowniczego okresu Hebrajczyków, m.in. obitą złotą blachą akacjową „świętą skrzynię” (Arkę Przymierza), w której umieszczono dwie tablice z wyrytymi na niej 10 przykazaniami (według Starego Testamentu to na tej skale Abraham został powstrzymany od złożenia ofiary ze swego syna Izaaka).

zz1056 - Mapa_Asyrii

Asyria

5) Od rozpadu na królestwo Izraela i królestwo Judy do ich podbicia /344 lata/ Około 931 pne, po śmierci Salomona, w wyniku konfliktów między 12 plemionami doszło do rozpadu królestwa Izraela i do jego podziału na dwa odrębne państwa: północne królestwo Izraela z kolejnymi stolicami w Sychem, Penuel, Tirsa i w Samarii  pod panowaniem Jereboama oraz południowe królestwo Judy ze stolicą w Jerozolimie pod panowaniem Roboama. Obszar państwa północnego był dwukrotnie większy od obszaru państwa południowego i żyźniejszy. Na terenie Izraela zamieszkali potomkowie 10 plemion (10 synów Jakuba: Ruben, Symeon, Dan, Naftali, Gad, Aszer, Issachar, Zebulon, Efraim, Manasses), na obszarze Judy tylko dwóch – Judy i Beniamina. Plemię Lewiego stało się kastą kapłanów bez własnego terytorium i rozproszyło się wśród innych plemion. a) Państwo północne, które w większym stopniu niż Juda ulegało wpływom cudzoziemskim (zwłaszcza wpływom Fenicji), w roku 722 pne zostało podbite przez Asyrię i uległo zagładzie. Izraelitów wypędzono do Chorasanu (obecny wschodni Iran i zachodni Afganistan), a na ich miejsce sprowadzono semicką ludność ze wschodu (jak wiadomo, Asyria zajmowała bardzo rozległe tereny, jest więc możliwe, że wśród Asyryjczyków, którzy stanowili mieszankę Amorytów z Aramejczykami, pojawili się też przedstawiciele innych ludów semickich). Dziesięć wysiedlonych plemion żydowska tradycja uznaje do dzisiaj za zaginione, ponieważ Stary Testament nie wspomina o ich dalszych losach (według readingów Cayce’ego część plemion izraelskich udała się do obu Ameryk i do Anglii w pobliże dzisiejszego Stonehenge; patrz wpis 71). b) Na terenie południowego królestwa Judy, pod wpływem działalności proroków doszło pod koniec VIII w. pne do reformy religijnej (czyli już po upadku królestwa Izraela) Przeprowadził ja król Ezechiasz. „Zburzono wtedy lokalne sanktuaria i zniszczono miedzianego węża czczonego od czasów Mojżesza. Jednak już za następcy Ezechiasza, Manassesa (696-641 pne), wróciły dawne formy kultu, ruch prorocki został stłumiony, a w Jerozolimie składano nawet ofiary z ludzi” [cyt. z „Zarysu dziejów religii”]. Królestwo Judy upadło w 587 r. pne w wyniku najazdu Babilonii, którą rządził Nabuchodonozor II (Chaldejczyk). Babilończycy najpierw złupili, a potem spalili I Świątynię w Jerozolimie (960-587 pne), a miasto doszczętnie ograbili i zburzyli. Część ludności żydowskiej wymordowano, ponad połowę pozostałej przy życiu deportowano do Babilonu, mniejszość pozostała w kraju, który stał się prowincją babilońską. Oślepiony przez najeźdźców król Sedecjasz również zmarł w niewoli babilońskiej. Żydowscy przesiedleńcy zmuszani byli do porzucenia własnej religii. Część z nich uległa presji i zaczęła kultywować bóstwa babilońskie (kult Marduka, Astarty i Enlila). Większość jednak pozostała wierna swojej kulturze i religii, a na wygnaniu stworzono zręby zreformowanego judaizmu. To właśnie tutaj, w obliczu dramatycznych losów narodu zrodziła się zainicjowana przez kapłanów idea o własnym wybraniu i wyższości nad innymi ludami, która pozwalała przetrwać psychicznie dramatyczną przeszłość i teraźniejszość i niepewną przyszłość (na podobny pomysł wpadł A. Mickiewicz, kiedy Polska była pod zaborami i cierpiała; polski mesjanizm propagował wtedy ideę, według której Polacy byli rzekomo narodem wyróżniającym się wśród narodów świata wybitnymi cechami osobowości i mającym do spełnienia szczególną misję). Na wygnaniu babilońskim kapłani pełnili rolę strażników tradycji religijnych i narodowych. Kultywowano określone praktyki, m. in. Szabat stał się głównym dniem wspólnych modłów.(…). To w niewoli ostatecznie skodyfikowano przepisy prawne, moralne i rytualne.

zz1049 - 12_Tribes_of_Israel

12 plemion Izraela

W odniesieniu do okresu, w którym znikło z ziemi północne państwo Izrael, a nadal istniała Juda stosowane jest określenie „Judejczyk” (mieszkaniec Judy) pochodzące od imienia Juda (imienia jednego z 12 synów Jakuba),  jako że Izraelici w komplecie, czyli jako potomkowie 12 synów Jakuba (Izraela) oficjalnie przestali istnieć (ang. „Jew” [dżu:], fr. „Juif” [żłif], niem. „Jude”). W odniesieniu do czasów po upadku Judy używa się określenia „Żyd”. Niezależnie od tego istnieją wyznawcy judaizmu, którzy są żydami (pisane małą literą). 6) Persowie – 1. najazd (539 – 332 pne) /207 lat/ Kiedy po niespełna 50 latach od najazdu Nabuchodonozora II, w 539 r. pne, Palestyna dostała się pod panowanie Persów (dynastia Sasanidów), stając się ich satrapią, na mocy dekretu króla Persji, Cyrusa Wielkiego, potomkowie obydwu plemion Judy i Beniamina z południowego królestwa Judy oraz rozproszeni Lewici mogli wrócić do swojej ojczyzny, dołączając do pozostałych w Judzie Żydów (część Żydów dobrowolnie pozostała w Babilonie, tworząc tam doskonale prosperującą potem diasporę). Tak więc naród żydowski przetrwał, a ciągłość pokoleń została zachowana. Za zgodą Cyrusa odbudowano Świątynię w Jerozolimie. Jej budowa ciągnęła się przez 20 lat i trwała do 515 r. pne (II Świątynia: 515 pne-20 ne). Druga Świątynia była znacznie skromniejsza od pierwszej, a najświętsze miejsce (pomieszczenie za zasłoną), do którego dalej nikomu nie wolno było wchodzić, pozostało puste, ponieważ Arka Przymierza zaginęła (lub została skradziona i ukryta). Judea stała się silną niezależną prowincją. Zakazano mieszanych małżeństw, aby zachować ciągłość genetyczną narodu. Zarzucono język hebrajski jako potoczną mowę, a przyjęto bliski mu język aramejski (hebrajski pozostał jedynie językiem religijnym). 7) Grecy (332 – 63 pne) /270 lat/ Juda stała się silnym organizmem politycznym, społecznym i religijnym, kiedy w roku 332 pne na Palestynę znajdującą się od 200 lat pod panowaniem Persów najechał Aleksander Macedoński (Grecja podbiła wtedy znaczną część Bliskiego Wschodu). To zapoczątkowało proces hellenizacji podbitych obszarów, a w II Świątyni w Jerozolimie wprowadzono kult Zeusa Olimpijskiego. Jednak mimo tego istota judaizmu i wierność religijna społeczeństwa żydowskiego pozostały w zasadzie nietknięte. Od 323 pne, tereny palestyńskie, a więc i Judea, znalazły się w najpierw w posiadaniu macedońskiej dynastii Ptolemeuszów panującej wtedy w starożytnym Egipcie, a od 198 pne Palestyna przeszła do rąk dynastii Seleucydów panujących w Syrii. Słabość monarchii Seleucydów umożliwiła w 164 r. pne przeprowadzenie powstania przez Machabeuszy (żydowscy kapłani), co zaowocowało tym, że panowali oni w Judei przez ponad 100 lat (147 – 37 pne). zz1054 - 2. świątynia jesus

Druga Świątynia Jerozolimska

8) Rzymianie (63 pne-395 ne) /460 lat/ Kres temu panowaniu położył Herod, król Judei w latach 37 – 4 pne (wyznający judaizm Edomita /Idumejczyk/, syn Nabatejki), mianowany przez Rzym po tym, jak Rzymianie podbili Palestynę w roku 63 pne. W 6 r. pne Juda została przekształcona w prowincję rzymską o nazwie Judea (był to okres powstawania pierwszych gmin chrześcijańskich). Herod zniszczył II Świątynię (20 r. pne) i wzniósł na jej miejscu nową wspaniałą budowlę z o wiele większą platformą (20 pne – 71 ne; też nazywana II Świątynią, choć była trzecią z kolei), a grecki kult Zeusa Olimpijskiego zastąpił rzymski kult Jowisza, boga nieba, burzy i deszczu, będącego zarazem symbolem władzy. Budowę całego obiektu ukończono dopiero 60 lat po śmierci króla. Ostatecznie wszystkie prace związane z rozbudową świątyni ukończono długo po śmierci Heroda, w 64 roku n.e. To właśnie do tej  Świątyni przychodził Chrystus. Służyło w niej kilka tysięcy kapłanów. Jednak zaledwie kilka lat po zakończeniu budowy, w 70 r. ne, doszło do powstania Żydów przeciwko Rzymowi. Po klęsce powstania Rzymianie zburzyli Świątynię (71 r. ne). Po niepowodzeniu drugiego powstania w latach 132-135 wojska rzymskie zburzyły Jerozolimę, a wioski i miasta na terenie całej Judei wojsko rzymskie obróciło w gruzy i zgliszcza. Zginęło ponad pół miliona Żydów, w bezpośrednich walkach lub zagłodzonych na śmierć, a większość została wygnana przez cesarza Hadriana z Palestyny i rozproszyła się po terytorium całego Cesarstwa Rzymskiego, dając w ten sposób początek żydowskiej diasporze w Europie. Miejscami kultu Jahwe stały się od tej pory lokalne synagogi, a ofiary ze zwierząt zastąpiły modlitwy. Na wszystkich Żydów w cesarstwie zostały nałożone bardzo wysokie podatki, a celem nowo ogłoszonych edyktów było całkowite zniszczenie religii i kultury żydowskiej. Głoszenie Tory i nieprzestrzeganie innych antyżydowskich ustaw (np. zakaz przekroczenia murów Jerozolimy), które zniesiono 140 ne, karano śmiercią. Odtąd wolno było Żydom raz w roku, w rocznicę zburzenia Świątyni, opłakiwać jej zburzenie przy ocalałej zachodniej części świątynnego muru zwanej dzisiaj „ścianą płaczu”.  W tej sytuacji centrum judaizmu z uczelniami żydowskimi stała się diaspora w Babilonii. W kolejnych okresach panowania Rzymian Żydzi raz częściowo wracali do łask albo ponownie tracili swe prawa. W roku 313, czyli przed powstaniem Cesarstwa Bizantyjskiego, cesarz Konstantyn uznał chrześcijaństwo za religię państwową, co spowodowało trudną sytuację dla judaizmu w Palestynie i doprowadziło do zamknięcia judaistycznych akademii (tak więc gmina żydowska w Babilonii nadal była na przodującym miejscu). Rozpoczęły się prześladowania Żydów i pogan ze strony chrześcijaństwa, jednocześnie  w 339 r. pod karą śmierci Cesarstwo Rzymskie zakazało związków małżeńskich pomiędzy Żydami a chrześcijanami. W 351 r. pod wodzą Natrona wybuchło trzecie powstanie żydowskie, ale i ono zostało krwawo stłumione. W 362 r. cesarz Julian postanowił odbudować Świątynię Jerozolimską, a gminy z diaspory przysyłały fundusze na odbudowę, jednak zamiarów nie udało się nigdy zrealizować.

zz1087 - Cesarstwo Bizantyjskei i Zachodniorzymskie

Cesarstwa Bizantyjskie (kolor fioletowy) i Zachodniorzymskie po podziale Cesarstwa Rzymskiego

Podział imperium rzymskiego po śmierci Teodozjusza I w roku 395 na Cesarstwo Bizantyjskie (kolor fioletowy) i Cesarstwo Zachodniorzymskie (w tle widoczne współczesne granice państw). 9) Cesarstwo Bizantyjskie (395-614 i 629-636) /226 lat/  W roku 395 doszło do rozpadu Cesarstwa Rzymskiego na część wschodnią i zachodnią. Wschodnia część przekształciła się w Cesarstwo Bizantyjskie, które objęło obszar Palestyny. Wraz z rozpoczęciem panowania Bizancjum władzę religijną i cywilną zaczęli sprawować greccy patriarchowie prawosławni, a w miarę upływu czasu prawosławni wyznawcy chrześcijaństwa zdobywali coraz większą przewagę nad pozostałymi wyznaniami chrześcijańskimi. Około 440 r. Żydów pozbawiono części praw obywatelskich, zakazano im sprawowania jakichkolwiek urzędów, spychając ich w ten sposób na całkowity margines społeczeństwa. Próbowano na siłę nawracać ich na chrześcijaństwo. Wzgórze Świątynne w Jerozolimie zostało  przekształcone w wysypisko śmieci i miejsce wszelkich nieczystości. Jednocześnie w latach 400-450 stopniowo pojawiały się gminy żydowskie w różnych rejonach Bliskiego Wschodu, m.in. w Arabii. Jako Semici Żydzi i Arabowie mieli wiele wspólnego: podobieństwo językowe i po części obyczaje. Dlatego Żydzi dość szybko zarabizowali się i to tak dalece, że tylko religią odróżniali się od plemion arabskich. Ci na południu zajmowali się głównie handlem, ci na północy – rolnictwem i hodowlą bydła. Ponieważ znali sztukę pisania, nazywani byli przez miejscową ludność „ludem pisma”. Żydzi osiedlali się również w Indiach (na wybrzeżu Malabaru). 10) Persowie – 2. najazd (614-628) /14 lat/ W 606 r. rozpoczęła się długotrwała wojna Bizancjum z Persją. Persowie zajmowali kolejno Syrię, Egipt i w 614 r. Palestynę. Przy podbijaniu Palestyny, dyskryminowani i dręczeni wcześniej przez chrześcijan Żydzi wsparli Persów, wzniecając powstanie, aby zemścić się na chrześcijanach za wcześniej doznane krzywdy. Burzyli kościoły i klasztory w całej Palestynie, a w samej tylko Jerozolimie Persowie i Żydzi wymordowali wspólnie kilkadziesiąt tysięcy chrześcijan. W nagrodę za poparcie Persowie dali Żydom w latach 614-617 ograniczoną władzę nad Palestyną (wtedy żyło  w Palestynie około 150 tysięcy Izraelitów), ale potem nie tylko zawiedli ich nadzieje na utworzenie państwa żydowskiego i odbudowę Jerozolimy, ale część z nich uwięzili a część zesłali na wygnanie do Persji. Dlatego, gdy podczas wciąż trwającej wojny bizantyjsko-perskiej Bizantyjczycy ponownie zaczęli odnosić sukcesy, w 627 roku Żydzi zawarli tajne porozumienie z cesarzem Herakliuszem, przechodząc na jego stronę i umożliwiając w ten sposób w 628 roku ostateczne wyparcie Persów z terenów Palestyny (obydwie strony zawarły pokój). Po zajęciu Palestyny cesarz złamał warunki porozumienia, na mocy którego Żydzi mieli nie ponieść kary za czyny, jakich dopuścili się uprzednio na chrześcijanach, i nakazał mordowanie wszystkich złapanych Żydów (największej masakry dokonano w Nazarecie). Żydom zakazano wstępu na teren Wzgórza Świątynnego, a w 632 r. wprowadzono dla nich przymusowy chrzest w całym cesarstwie bizantyńskim. Mimo zdziesiątkowania w ostatnich latach (614-634) ludność żydowska nadal była obecna na terenie Palestyny. Po zakończeniu wojny bizantyjsko-sasanidzkiej (602-628) obie strony były tak bardzo wyczerpane (straty w ludziach i straty materialne), że kiedy arabskie armie zaatakowały oba państwa, a więc i Bizantyjczyków w Palestynie, ci nie stawiali żadnego oporu. W ten sposób kalif Umar (też Omar) bez większego wysiłku pokonał armię cesarstwa Bizantyjskiego i bez walki wkroczył do Jerozolimy.

Reklamy

3 thoughts on “84) Konflikt arabsko-żydowski w Palestynie (1. CZĘŚĆ ) – Palestyna, starożytny Bliski Wschód, ludy semickie, prapoczątki, Hebrajczycy, zjednoczone królestwo Izraela, królestwo północne i południowe królestwo Judy, 1. najazd Persów, najazd Greków, najazd Rzymian, Cesarstwo Bizantyjskie, 2. najazd Persów

  1. Kawał dobrej, historycznej roboty Moni – dziękuję 🙂

  2. Piszesz że… „Pochodzenie Sumerów (geneza etniczna), jest nieznane”. Można polemizować z tym jeśli zaczerpie się odpowiednich źródeł z którymi, jak wcześniej czytałem, miałaś już do czynienia. Księga Urantii opisuje co było przed Sumerem. Jak to się rozwijało że w swoim czasie powstał Sumer. Druga sprawa – Sumer jako kultura (która zaś z czasem się degradowała aż skończyła jak skończyła) liczy sobie łącznie dobre 30-35.000 lat a nie marne 4.000 lat (liczę czas przed rokiem zerowym).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s